Około 74 tysiące lat temu na indonezyjskiej wyspie Sumatra doszło do potężnej erupcji superwulkanu Toba, jednej z największych w ciągu ostatnich dwóch milionów lat. Do atmosfery wydostało się około 2800 km³ magmy oraz setki milionów ton gazów siarkowych. Dla porównania: słynna erupcja Krakatau w 1883 roku była około sto razy słabsza. Skutki okazały się katastrofalne, ogromne ilości popiołu i siarki wywołały tzw. „zimę wulkaniczną”. Temperatura na całej planecie spadła o 3–5 °C, a w niektórych regionach nawet o 15 °C. Lasy płonęły, ekosystemy się załamywały, zwierzęta masowo wymierały. Dla ludzkości był to poważny sprawdzian. Badania genetyczne pokazują, że liczebność ludzi wtedy spadła do krytycznego poziomu, choć brak dokładnych danych, dlatego istnieje kilka wersji. Według „klasycznej hipotezy” na Ziemi pozostało jedynie od 3 do 10 tysięcy osobników. Inne szacunki mówią o 10–20 tysiącach. Okres ten nazwano „wąskim gardłem”, ponieważ populacja gwałtownie się skurczyła, jak w szyjce ...