Ardanuç’un merkezindeki parkta karşılıklı duran iki heykel, bu ilçenin sözlü kültür arşividir. Biri 1858 doğumlu Kapı (Kapuköy) Köyü’nden Ate Sultan. Asıl adı Sona. Okul eğitimi almadan, köy meclislerinde dinlediği âşıklarla yetişti. Saz meclislerine girebilmek için erkek kılığına büründüğü anlatılır. Şiirlerini o anda kurar, dörtlükleri hafızaya bırakırdı. Doğu Anadolu’da adı anılan kadın ozanlardan biri olarak kabul edilir. 110 yıllık ömrünü yine köyünde tamamladı. Karşısında 1900 Ardanuç Basa (Yolüstü) doğumlu Âşık Efkârî (Adem Şentürk) var. Köy mektebi ve medrese eğitimi gördü; savaş yıllarını cephelerde geçirdi. 1920’lerin başından itibaren âşıklık geleneğinde yer aldı. Aşk, gurbet, tabiat ve kahramanlık temalarıyla tanındı; atışmada ustalığıyla öne çıktı. 1966 Konya Âşıklar Bayramı’nda atışma dalında birincilik aldı. 1980’de Bursa’da vefat etti. 1947’de Kapı Köyü yaylasında iki isim karşı karşıya geldi. Bir kadın ozan ve bir erkek ozan aynı meydanda söz söyledi. O karşılaşma, A...